{"id":2267,"date":"2024-08-12T13:36:06","date_gmt":"2024-08-12T10:36:06","guid":{"rendered":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/?p=2267"},"modified":"2024-08-12T13:36:06","modified_gmt":"2024-08-12T10:36:06","slug":"endokrin-bozuculardan-korunmak-icin-10-onlem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/2024\/08\/12\/endokrin-bozuculardan-korunmak-icin-10-onlem\/","title":{"rendered":"Endokrin Bozuculardan Korunmak \u0130\u00e7in 10 \u00d6nlem"},"content":{"rendered":"

S\u0131k kullan\u0131lan e\u015fyalar, yiyecek-i\u00e7ecekler, giysiler, solunan hava ve hatta bedende bulunabilirler. Bu kimyasallar; hormonlar\u0131n \u00fcretim, sal\u0131n\u0131m, ta\u015f\u0131nma, ba\u011flanma, etkile\u015fim yahut bedenden at\u0131l\u0131m s\u00fcre\u00e7lerini, hormonal dengeyi olumsuz istikamette etkileyerek s\u0131hhati bozar. Endokrin bozucu kimyasallar \u00e7ok \u00f6nemli s\u0131hhat ve etraf problemlerine yol a\u00e7abilir. Memorial \u015ei\u015fli Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastal\u0131klar\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Prof. Dr. \u0130brahim \u015eahin, endokrin bozucu maddelerin\/kimyasallar\u0131n s\u0131hhate tesirleri hakk\u0131nda bilgi verdi.\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Anne s\u00fct\u00fcnden bebeklere de ge\u00e7ebiliyor<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Endokrin bozucu kimyasallar\u0131n neden oldu\u011fu meseleler ortas\u0131nda; k\u0131s\u0131rl\u0131k, d\u00fc\u015f\u00fck, do\u011fum kusurlar\u0131 ve erken ergenlik \u00fczere \u00fcreme s\u0131hhati sorunlar\u0131 yer al\u0131r. Bilhassa anne karn\u0131ndaki bebekler ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar, endokrin bozucular\u0131n tesirlerine kar\u015f\u0131 daha hassast\u0131r. Bu hususlar, beyin geli\u015fimini ve n\u00f6rolojik i\u015flevleri olumsuz etkileyebilir. Tekrar birtak\u0131m endokrin bozucular hormonla ba\u011flant\u0131l\u0131 kanserlerin (\u00f6rne\u011fin testis, g\u00f6\u011f\u00fcs ve prostat kanseri) riskini art\u0131rabilir. Endokrin bozucu unsurlar kalp hastal\u0131klar\u0131, tiroid hastal\u0131klar\u0131, obezite, diyabet ve \u00f6teki metabolik bozukluklara yol a\u00e7abilmektedir. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini olumsuz etkileyebilmekte ve davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131na(otizm, dikkat eksikli\u011fi, hiperaktivite vb.) neden olabilmektedir. Endokrin bozucu hususlar\u0131n pek bir\u00e7ok ya\u011fda eriyen kimyasallar oldu\u011fu i\u00e7in ya\u011f dokuda birikip uzun m\u00fchlet bedende kalarak genleri de etkileyebilir. Bu durum gelecek ku\u015faklar i\u00e7in de tehlike olu\u015fturmaktad\u0131r. Endokrin bozucu kimyasallar anne s\u00fct\u00fcnden bebe\u011fe de ge\u00e7ebilmektedir. \u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

1600\u2019 \u00fcn \u00fczerinde endokrin bozucu madde\/kimyasal bulunuyor<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

G\u00fcnl\u00fck hayatta bir\u00e7ok endokrin bozucu unsura maruz kal\u0131nmaktad\u0131r. End\u00fcstriyel kimyasallardan plastik eserlerin \u00fcretiminde \u00e7ok s\u0131k kullan\u0131lan Bisfenol A (BPA) ve polivinil karbon, poliklorin bifeniller ve a\u011f\u0131r metaller endokrin bozucu olarak kabul edilen kimyasallard\u0131r. Bunlar su, s\u00fct kutular\u0131, plastik \u015fi\u015feler, plastik bardak, biberonlar, emzikler, hal\u0131lar, perdeler, mobilyalar, oyuncaklar, \u00a0elektronik materyaller ve birtak\u0131m araba materyalleri \u00fczere hayat\u0131m\u0131z\u0131n her alan\u0131nda bulunabilmektedir. \u00c7evresel endokrin bozucular olarak kabul edilen, tar\u0131mda kullan\u0131lan birtak\u0131m pestisitler (zararl\u0131 b\u00f6ceklerle gayret i\u00e7in kullan\u0131lan kimyasallar), herbisitler (zararl\u0131 otlarla \u00e7aba i\u00e7in kullan\u0131lan kimyasallar) \u00a0ve pek \u00e7ok farkl\u0131 \u00e7evresel kirleticiler endokrin bozucu \u00f6zelliklerine sahiptir. Birtak\u0131m kozmetik ve \u015fahs\u00ee bak\u0131m eserlerinde bulunan parabenler ve triklosan \u00fczere unsurlar de hormonlar\u0131 bozucu \u00f6zelliklere sahip olabilir. \u00a0Fito\u00f6strojenler: bitkilerde do\u011fal olarak bulunan ve insan bedeninde \u00f6strojen gibisi tesirler g\u00f6sterebilen bile\u015fiklerdir. Endokrin sistemi etkiledikleri i\u00e7in endokrin bozucu unsurlar ortas\u0131nda yer al\u0131rlar<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Plastik kullan\u0131m\u0131 azalt\u0131n, do\u011fal i\u00e7erikli eserleri tercih edin<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Endokrin bozucu maddelerin\/kimyasallar\u0131n tesirlerinden korunmak ve maruziyeti azaltmak i\u00e7in birinci olarak fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Al\u0131nabilecek birtak\u0131m tedbirler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n

    \n
  1. Yeterli ve istikrarl\u0131 beslenilmeli,<\/li>\n
  2. Ki\u015fisel bak\u0131m eserlerinde ve mesken pakl\u0131\u011f\u0131nda daha az kimyasal i\u00e7eren do\u011fal eserler tercih edilmeli,<\/li>\n
  3. \u00d6zellikle besinlerin \u00fcretim, \u00a0saklama ve \u0131s\u0131tma s\u00fcre\u00e7lerinde plastik kullan\u0131m\u0131 en aza indirilmeli,\u00a0<\/li>\n
  4. Temizli\u011finden emin olunmayan havuz ve denizlerde y\u00fcz\u00fclmemeli,<\/li>\n
  5. Meyve ve sebzeler bol su ile y\u0131kad\u0131ktan sonra yahut m\u00fcmk\u00fcnse soyduktan sonra t\u00fcketilmeli,<\/li>\n
  6. Besinleri saklamak i\u00e7in onlarla ile etkile\u015fime girmeyen cam, \u00e7elik, ah\u015fap \u00fczere eserler kullan\u0131lmal\u0131,<\/li>\n
  7. Tar\u0131m eserlerinde organik se\u00e7enekler tercih edilerek pestisit\/herbisit maruziyeti azalt\u0131lmal\u0131,<\/li>\n
  8. BPA i\u00e7ermeyen eserler tercih edilmeli,<\/li>\n
  9. Uzun raf \u00f6mr\u00fc g\u00f6zetici husus i\u00e7eren besinler yerine taze eserleri tercih edilmemeli,<\/li>\n
  10. Sigara i\u00e7ilmemeli ve sigara i\u00e7ilen ortamda bulunulmamal\u0131d\u0131r.\u00a0<\/li>\n<\/ol>\n

    Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Endokrin bozucular, bedende endokrin sistemin hasebiyle da hormonlar\u0131n do\u011fal i\u015fleyi\u015fini bozarak s\u0131hhat \u00fczerinde olumsuz tesirlere yol a\u00e7an kimyasallard\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2268,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1179,1181,1182,615,1180],"class_list":["post-2267","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-kimyasallar","tag-madde","tag-plastik","tag-tercih","tag-urunleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2267"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2267"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2267\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2269,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2267\/revisions\/2269"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2268"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}