{"id":2327,"date":"2024-08-12T17:36:05","date_gmt":"2024-08-12T14:36:05","guid":{"rendered":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/?p=2327"},"modified":"2024-08-12T17:36:05","modified_gmt":"2024-08-12T14:36:05","slug":"uykusuzluk-hafizayi-olumsuz-etkiliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/2024\/08\/12\/uykusuzluk-hafizayi-olumsuz-etkiliyor\/","title":{"rendered":"Uykusuzluk haf\u0131zay\u0131 olumsuz etkiliyor"},"content":{"rendered":"<p><strong>G\u00fcnl\u00fck \u00f6m\u00fcr kalitesini ve genel s\u0131hhat durumunu olumsuz istikamette etkileyebilen uykusuzluk, \u00e7a\u011fda\u015f toplumun yayg\u0131n meselelerinden biri. Uykusuzlu\u011fun yaln\u0131zca fizik\u00ee de\u011fil birebir vakitte zihinsel tesirlerinin de oldu\u011funu anlatan Anadolu Sa\u011fl\u0131k Merkezi Hastanesi \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 ve Kardiyoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Nevrez Koylan, \u201cBilimsel ara\u015ft\u0131rmalar uykusuzlu\u011fun kalp s\u0131hhatinin yan\u0131 s\u0131ra, haf\u0131zay\u0131 da olumsuz etkiledi\u011fini ortaya koyuyor. Yeni bilgilerin \u00f6\u011frenilmesi, peki\u015ftirilmesi ve geri \u00e7a\u011fr\u0131lmas\u0131 k\u00e2fi ve kaliteli uyku ile direkt ili\u015fkili\u201d dedi.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Haf\u0131za; bilgilerin kodlanmas\u0131, depolanmas\u0131 ve geri \u00e7a\u011fr\u0131lmas\u0131 s\u00fcre\u00e7lerinden olu\u015fuyor. Bu s\u00fcre\u00e7ler, k\u0131sa m\u00fcddetli haf\u0131za yani anl\u0131k bilgiler ve uzun m\u00fcddetli haf\u0131za yani kal\u0131c\u0131 bilgiler olarak ikiye ayr\u0131l\u0131yor. Uykunun bu s\u00fcre\u00e7lerin her birinde kritik bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 payla\u015fan Anadolu Sa\u011fl\u0131k Merkezi Hastanesi \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 ve Kardiyoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Nevrez Koylan, \u201cUyku s\u0131ras\u0131nda beyin, g\u00fcn boyunca kazan\u0131lan bilgileri peki\u015ftirir ve organize eder. K\u00e2fi ve kaliteli uyku, \u00f6\u011frenilen bilgilerin uzun m\u00fcddetli haf\u0131zaya aktar\u0131lmas\u0131nda temel bir rol oynar\u201d diye konu\u015ftu.\u00a0<\/p>\n<p><strong>\u00d6\u011frenmeyi zorla\u015ft\u0131r\u0131yor, duygusal dengeyi bozuyor\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Uykusuzluk ve haf\u0131za ba\u011f\u0131n\u0131 destekleyen bir\u00e7ok bilimsel \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n oldu\u011funu s\u00f6yleyen \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 ve Kardiyoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Nevrez Koylan, \u201cHarvard \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma; yetersiz uyku alan \u00f6\u011frencilerin \u00f6\u011frenme ve bilgi hat\u0131rlama yeteneklerinin \u00f6nemli bi\u00e7imde azald\u0131\u011f\u0131n\u0131, k\u00e2fi uyku alan \u00f6\u011frencilerin ise akademik muvaffakiyetlerinin daha y\u00fcksek oldu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor\u201d dedi. Bilimsel ara\u015ft\u0131rmalardan \u00f6rnek veren Prof. Dr. Nevrez Koylan, \u201cCalifornia \u00dcniversitesi\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmada uyku s\u0131ras\u0131nda beynin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve bilgileri nas\u0131l peki\u015ftirdi\u011fi incelenmi\u015f. Ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131, derin uyku evresinin deklaratif haf\u0131za i\u00e7in kritik oldu\u011funu ve uykusuzlu\u011fun bu s\u00fcreci olumsuz etkiledi\u011fini g\u00f6stermi\u015f. Ayr\u0131yeten National Institutes of Health (NIH) taraf\u0131ndan yap\u0131lan \u00f6teki bir ara\u015ft\u0131rmada, d\u00fc\u015flerin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve beynin faal oldu\u011fu REM uykusunun yetersiz kalmas\u0131 durumunda duygusal bilgilerin daha g\u00fc\u00e7 hat\u0131rland\u0131\u011f\u0131 ve duygusal istikrar\u0131n bozuldu\u011fu ortaya konmu\u015f\u201d bi\u00e7iminde konu\u015ftu.\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>Kalitesiz uyku, kalbe bile ziyan veriyor<\/strong><\/p>\n<p>Uyku ve kronik hastal\u0131klar ortas\u0131nda son derece karma\u015f\u0131k ilgiler oldu\u011funu lisana getiren\u00a0\u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 ve Kardiyoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Nevrez Koylan,\u00a0\u201cKronik hastal\u0131klar\u0131n olu\u015fumu ve seyri, uyku ile yak\u0131ndan ili\u015fkili. Bu ikili ortas\u0131ndaki ili\u015fkiyle alakal\u0131 olan en yayg\u0131n hastal\u0131klar; diyabet, kardiyovask\u00fcler s\u0131k\u0131nt\u0131lar, obezite, depresyon, demans ve inflamatuar sorunlar olarak s\u0131ralanabilir. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, yetersiz uykunun tip 2 diyabet geli\u015fiminde k\u0131ymetli bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve orta ya\u015fl\u0131 bireylerdeki uyku bozukluklar\u0131n\u0131n ileri ya\u015flarda demans geli\u015fimini kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. \u00c7e\u015fitli teneff\u00fcs bozukluklar\u0131, bilhassa de uyku apnesi; hipertansiyon, inme, ritm bozukluklar\u0131 \u00fczere bir dizi kalp ve damar hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kma riskini art\u0131r\u0131yor ve seyrini h\u0131zland\u0131r\u0131yor. \u0130laveten uyku bozukluklar\u0131n\u0131n damar sertli\u011fi geli\u015fimini de h\u0131zland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bilinen bir ger\u00e7ek\u201d s\u00f6zlerini kulland\u0131.\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Uyku ve kilo ortas\u0131nda ise aksi bir m\u00fcnasebet kelam konusu oldu\u011funu, uyku m\u00fchletinin k\u0131salmas\u0131yla kilonun art\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fini belirten Prof. Dr. Nevrez Koylan, \u201cBu durum b\u00fct\u00fcn ya\u015f k\u00fcmelerinde g\u00f6r\u00fclebilse de \u00e7ocuklarda daha net olarak g\u00f6zlemleniyor. \u00a0Sebebi ise beyinde bulunan, i\u015ftah\u0131 ve g\u00fc\u00e7 olu\u015fumunu denetim eden hipotalamus isimli b\u00f6lgenin uykusuzluktan olumsuz etkilenmesi. B\u00fct\u00fcn say\u0131lanlara ek olarak enflamatuar hastal\u0131klar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 a\u011fr\u0131 ve huzursuzluk uykunun m\u00fcddetini ve kalitesini olumsuz etkilerken, uyku bozukluklar\u0131 da enflamasyonun \u015fiddetlenmesine taban haz\u0131rl\u0131yor. Ayr\u0131yeten kaliteli bir uykunun kan \u015fekeri denetimine de yard\u0131mc\u0131 oldu\u011fu biliniyor\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Prof. Dr. Koylan uykusuzlu\u011fun; yeni bilgiler \u00f6\u011frenmeyi, peki\u015ftirmeyi, depolanm\u0131\u015f bilgileri geri \u00e7a\u011f\u0131rmay\u0131, yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve sorun \u00e7\u00f6zmeyi zorla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak\u00a0uykusuzlu\u011fu \u00f6nleyecek tavsiyelerde bulundu:<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>Her g\u00fcn t\u0131pk\u0131 saatte yat\u0131n<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fczenli bir uyku rutini olu\u015fturmak uyku kalitesini art\u0131r\u0131r. Her g\u00fcn birebir saatte yatmak ve t\u0131pk\u0131 saatte kalkmak biyolojik saatin sistemli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>Uyku ortam\u0131n\u0131 iyile\u015ftirin<\/strong><\/p>\n<p>Uyku ortam\u0131n\u0131n sessiz, karanl\u0131k ve serin olmas\u0131na dikkat edilmelidir. Hem rahat hem ortopedik yatak ve yast\u0131k uyku kalitesini art\u0131rabilir.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>Yatmadan evvel tablet yahut telefona bakmay\u0131n<\/strong><\/p>\n<p>Yatmadan evvel telefon, tablet ve bilgisayar \u00fczere teknolojik ayg\u0131tlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamak uykuya ge\u00e7i\u015fi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Bu ayg\u0131tlarda bulunan mavi \u0131\u015f\u0131k, melatonin \u00fcretimini azaltarak uyku sistemini bozabilir.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>Kafein t\u00fcketimini azalt\u0131n<\/strong><\/p>\n<p>Kafein t\u00fcketimi uyku kalitesini olumsuz istikamette etkileyebilir bu sebeple kafein i\u00e7eren besin ve i\u00e7ecekler yatmadan evvel t\u00fcketilmemelidir.\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>D\u00fczenli antrenman yap\u0131n<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fczenli idman yapmak uyku kalitesini art\u0131r\u0131r. Fakat a\u011f\u0131r idmanlar\u0131n yatmadan \u00e7abucak evvel yap\u0131lmamas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcnl\u00fck hayat kalitesini ve genel s\u0131hhat durumunu olumsuz tarafta etkileyebilen uykusuzluk, \u00e7a\u011fda\u015f toplumun yayg\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131ndan biri.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2328,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1216,1101,1218,1217,178],"class_list":["post-2327","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-bilgiler","tag-hafiza","tag-hastaliklari","tag-orta","tag-uyku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2327"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2327"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2327\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2329,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2327\/revisions\/2329"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}