{"id":4558,"date":"2024-08-27T18:24:06","date_gmt":"2024-08-27T15:24:06","guid":{"rendered":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/?p=4558"},"modified":"2024-08-27T18:24:06","modified_gmt":"2024-08-27T15:24:06","slug":"besparmak-daginda-kesfedilen-bitki-literature-kazandirildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/2024\/08\/27\/besparmak-daginda-kesfedilen-bitki-literature-kazandirildi\/","title":{"rendered":"Be\u015fparmak Da\u011f\u0131&#8217;nda ke\u015ffedilen bitki literat\u00fcre kazand\u0131r\u0131ld\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Ege \u00dcniversitesi Botanik Bah\u00e7esi ile Herbaryum Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve tak\u0131m\u0131, Ayd\u0131n&#8217;\u0131n S\u00f6ke il\u00e7esi sonlar\u0131ndaki Be\u015fparmak Da\u011f\u0131&#8217;nda tespit edilen yeni bir kazgagas\u0131 tipini bilim d\u00fcnyas\u0131na kazand\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Ege \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Necdet Budak, yeni bir bitki cinsini bilim d\u00fcnyas\u0131na kazand\u0131ran Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m\u2019\u0131 ve tak\u0131m\u0131n\u0131 tebrik ederek muvaffakiyetler diledi.<\/p>\n<p>Adnan Menderes \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Hastanesi Beyin ve Hudut Cerrahi Anabilim K\u0131sm\u0131 Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Varol Ayd\u0131n, mart ay\u0131nda \u00a0Ayd\u0131n ile Mu\u011fla hudutlar\u0131nda yer alan ve \u201cLatmos\u201d olarak bilinen Be\u015fparmak Da\u011f\u0131&#8217;nda yapt\u0131\u011f\u0131 seyahat s\u0131ras\u0131nda farkl\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bir bitkinin foto\u011fraflar\u0131n\u0131 \u00e7ekerek Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m&#8217;a g\u00f6nderdi. Prof. Dr. Y\u0131ld\u0131r\u0131m, yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rma sonucunda bitkinin literat\u00fcrde kayd\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirledi. Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Varol Ayd\u0131n, bitkinin bulundu\u011fu mevkide \u00e7al\u0131\u015fmalar ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Doktora \u00f6\u011frencisi Tu\u011fkan \u00d6zd\u00f6l ile Mu\u011fla S\u0131tk\u0131 Ko\u00e7man \u00dcniversitesinden \u00d6\u011fretim Vazifelisi Dr. Kenan Akba\u015f&#8217;\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 saha ve laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n akabinde haz\u0131rlanan bilimsel makale, Finlandiya merkezli memleketler aras\u0131 hakemli mecmua Annales Botanici Fennici&#8217;de yay\u0131mland\u0131. Bilim d\u00fcnyas\u0131na kazand\u0131r\u0131lan bitkiye \u201cLatmos kazgagas\u0131\u201d ismi verildi. Bitkinin bilimsel ismi, ke\u015ffi yapan Varol Ayd\u0131n&#8217;a at\u0131fla \u201cCorydalis varolaydinii\u201d oldu.<\/p>\n<p><b>\u201cD\u00fcnyada yaln\u0131zca Latmos b\u00f6lgesinde yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6steriyor\u201d<\/b><\/p>\n<p>Bilim d\u00fcnyas\u0131na tan\u0131t\u0131lan bu bitkinin d\u00fcnyada yaln\u0131zca Latmos b\u00f6lgesi sonlar\u0131 i\u00e7erisinde yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fini belirten Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u201cCorydalis (Kazgagas\u0131) cinsi d\u00fcnya genelinde yakla\u015f\u0131k 500 \u00e7e\u015fide sahip olup, Ha\u015fha\u015fgiller (Papaveraceae) ailesinin t\u0131p bak\u0131m\u0131ndan en varl\u0131kl\u0131 cinslerinden biridir. \u00dclkemizde toplamda ke\u015ffedilen bu yeni t\u0131pla bir arada 16 cins bulunmaktad\u0131r. Yeni cinsle \u00fclkemize has olan endemik say\u0131 da 7\u2019ye y\u00fckselmi\u015ftir.\u00a0 Latmos, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Ayd\u0131n ve Mu\u011fla sonlar\u0131 i\u00e7inde kalan bat\u0131da S\u00f6ke Ovas\u0131, kuzeyde B\u00fcy\u00fck Menderes Ovas\u0131, do\u011fuda \u00c7ine ve Karpuzlu Ovas\u0131 ile g\u00fcneyde Bafa G\u00f6l\u00fc ve Milas Ovas\u0131 ortas\u0131ndaki da\u011fl\u0131k b\u00f6lge olarak bilinen bir b\u00f6lgedir. Latmos, jeolojik olarak \u00e7ok \u00f6zel bir yap\u0131dad\u0131r. Menderes Masifi\u2019nin bir uzant\u0131s\u0131 olup 500 &#8211; 600 milyon y\u0131ll\u0131k gnays kayalar\u0131n yeralt\u0131ndan jeolojik s\u00fcre\u00e7lerde y\u00fckselerek e\u015fsiz ve jeolojik olarak \u00e7ok bedelli olan Madran, G\u00f6kbel ve Be\u015fparmak (Latmos) Da\u011flar\u0131\u2019n\u0131n olu\u015fumu ile g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki formunu alm\u0131\u015ft\u0131r. Latmos\u2019un e\u015fsiz tabiat\u0131n\u0131 olu\u015fturanlar yaln\u0131zca bu gnays kayalardan ibaret de\u011fil, yakla\u015f\u0131k iki bin y\u0131l \u00f6ncesine kadar Latmos K\u00f6rfezi olarak Ege Denizi\u2019yle birle\u015fik olan g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki Bafa G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn \u00e7abucak kuzeyinde \u00e7ok dik bir e\u011fimle y\u00fckselip bin 300 metrelik tepe meydana getirip sonras\u0131nda B\u00fcy\u00fck Menderes Ovas\u0131\u2019na hakikat al\u00e7alan da\u011f k\u00fctlesini kaplayan do\u011fal F\u0131st\u0131k \u00c7am\u0131, K\u0131z\u0131l\u00e7am ve Me\u015fe ormanlar\u0131yla da \u00e7ok \u00f6zel bir co\u011frafyad\u0131r.\u00a0 Latmos\u2019un k\u0131ymeti, Bat\u0131 Anadolu\u2019daki insan \u00f6mr\u00fc ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn en eski izlerinin burada bulunmas\u0131d\u0131r. Bug\u00fcn yakla\u015f\u0131k iki y\u00fcz alanda saptanan kaya foto\u011fraflar\u0131 8 bin y\u0131l kadar \u00f6ncesine tarihlenip sava\u015f ve av sahneleri i\u00e7ermeyen, bayan, aile ve \u015fenlik fig\u00fcrlerinin \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 temalar\u0131yla \u00e7ok \u00f6zel ve \u00f6zg\u00fcnd\u00fcr. Latmos; ge\u00e7mi\u015fte \u0130yonya, Lidya, Frigya ve Likya ile \u00e7evrili Karya b\u00f6lgesi ve uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir mod\u00fcl\u00fc olmu\u015f, Karya kentleri Alinda, Eski Latmos, Herakleia, Euromos, Amyzon ile Labranda Kutsal Alan\u0131 ve \u0130yonya Kenti olan Myus\u2019u topraklar\u0131nda bar\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f. Kal\u0131nt\u0131lar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek ula\u015fan bu kentlerden Alinda ve Herakleia g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de insan \u00f6mr\u00fcn\u00fcn s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc yerle\u015fimlerle i\u00e7 i\u00e7e varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u201cLatmos\u2019ta yaln\u0131zca ge\u00e7mi\u015f omurlar\u0131n izleri yok, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki yerle\u015fimler ve insan hayat\u0131 klasik \u00f6zellikleriyle b\u00f6lgeyi \u00e7ok pahal\u0131 k\u0131l\u0131yor. Ge\u00e7mi\u015fte Latmos\u2019un e\u011fimli co\u011frafyas\u0131nda olu\u015fturulan tar\u0131m teraslar\u0131nda hala \u00fcretim devam ettiriliyor, ar\u0131c\u0131l\u0131k ve bal \u00fcretimi, zeytincilik ve ya\u011f \u00fcretimi, \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131, \u00e7am f\u0131st\u0131\u011f\u0131 \u00fcretimi ve hayvanc\u0131l\u0131k ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze uzanan kl\u00e2sik \u00f6m\u00fcr olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.\u00a0 Latmos\u2019un e\u015fsiz tabiat\u0131n\u0131 olu\u015fturan gnays kayalar felspat, kuvars ve kuvarsit \u00fczere madenler i\u00e7eriyor ve bunlar i\u00e7in bu alanda a\u011f\u0131r bir madencilik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131l\u0131yor. B\u00f6lgenin \u00e7ok \u00f6zel yaban hayat\u0131, flora ve faunas\u0131 da madencilik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan epeyce olumsuz bir bi\u00e7imde etkileniyor. Latmos ve d\u00fcnyada yaln\u0131zca Latmos\u2019un hudutlar\u0131 i\u00e7erisinde \u00f6m\u00fcr talihi bulan \u2018Latmos kazgagas\u0131\u2019 ba\u015fta olmak \u00fczere mevcut t\u00fcm floristik ve faunistik tehdit alt\u0131nda bulunuyor. Latmos\u2019u b\u00fct\u00fcn\u00fcyle koruyacak bir stat\u00fc sa\u011flanmas\u0131 \u00e7ok k\u0131ymetli ve bir an evvel ger\u00e7ekle\u015ftirilmeli, yoksa d\u00fcnyan\u0131n \u00e7ok pahal\u0131 do\u011fal ve k\u00fclt\u00fcrel miras alanlar\u0131ndan olan Latmos\u2019u ve d\u00fcnyada yaln\u0131zca Latmos\u2019ta bulunan \u2018Latmos kazgagas\u0131\u2019n\u0131 yak\u0131n bir gelecekte maalesef yitirmi\u015f olaca\u011f\u0131z\u201d dedi.<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ege \u00dcniversitesi Botanik Bah\u00e7esi ile Herbaryum Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve grubu, Ayd\u0131n&#8217;\u0131n S\u00f6ke il\u00e7esi hudutlar\u0131ndaki Be\u015fparmak Da\u011f\u0131&#8217;nda tespit edilen yeni bir kazgagas\u0131 \u00e7e\u015fidini bilim d\u00fcnyas\u0131na kazand\u0131rd\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4559,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[818,541,426,2048,669],"class_list":["post-4558","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-bitki","tag-bolge","tag-dunya","tag-latmos","tag-tur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4558"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4558"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4558\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4560,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4558\/revisions\/4560"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4559"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4558"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4558"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4558"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}