{"id":4612,"date":"2024-08-27T22:00:05","date_gmt":"2024-08-27T19:00:05","guid":{"rendered":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/?p=4612"},"modified":"2024-08-27T22:00:05","modified_gmt":"2024-08-27T19:00:05","slug":"maymun-cicegi-virusunden-korunmanin-yolu-hijyenik-onlemlerden-geciyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/2024\/08\/27\/maymun-cicegi-virusunden-korunmanin-yolu-hijyenik-onlemlerden-geciyor\/","title":{"rendered":"Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fcnden korunman\u0131n yolu, hijyenik \u00f6nlemlerden ge\u00e7iyor"},"content":{"rendered":"<p><b>D\u00fcnya S\u0131hhat \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan global acil durum ilan edilmesine yol a\u00e7an maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi (Monkeypox \/ Mpox) vir\u00fcs\u00fc salg\u0131n\u0131nda al\u0131nacak tedbirler konusunda uzmanlar uyar\u0131yor. \u0130stanbul Atlas \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Dahili T\u0131p Bilimleri K\u0131sm\u0131 Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Kolu \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Fatma Bozkurt, vir\u00fcs\u00fcn direkt temas yoluyla bula\u015ft\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekerek hijyenik tedbirlere vurgu yapt\u0131. Enfekte olan ki\u015fi yahut hayvanla temastan ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 ihtar\u0131nda bulunan Bozkurt, et yahut hayvansal besin i\u00e7eren t\u00fcm yiyeceklerin g\u00fczel pi\u015firilmesini ve \u00e7i\u011f t\u00fcketilmemesini, ellerin s\u0131k s\u0131k ve hakikat bir bi\u00e7imde su ve sabunla y\u0131kanmas\u0131n\u0131, vir\u00fcsle enfekte \u015fah\u0131slara bak\u0131m verirken ferd\u00ee kollay\u0131c\u0131 ekipman kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 tavsiye etti. <\/b><\/p>\n<p>\u0130stanbul Atlas \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Dahili T\u0131p Bilimleri K\u0131sm\u0131 Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim K\u0131sm\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Fatma Bozkurt, maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fcnden korunmak i\u00e7in al\u0131nacak tedbirlerle ilgili de\u011ferlendirmede bulundu.<\/p>\n<p><b>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi tekrar g\u00fcndemde\u2026<\/b><\/p>\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn birinci olarak 1958 y\u0131l\u0131nda Danimarka\u2019da Kopenhag\u2019a Demokratik Kongo Cumhuriyeti&#8217;nden deney hayvan\u0131 olarak getirilen maymunlarda lezyonlar\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi \u00fczerine yap\u0131lan incelemelerde ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof. Dr. Fatma Bozkurt, \u201cBu nedenle birinci isimlendirmesi Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi (Monkeypox) olarak yap\u0131ld\u0131. Afrika&#8217;da ip sincaplar\u0131, a\u011fa\u00e7 sincaplar\u0131, Gambiya keseli s\u0131\u00e7anlar\u0131, f\u0131nd\u0131k fareleri, farkl\u0131 maymun tipleri ve ba\u015fkalar\u0131 dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok hayvanda M-\u00c7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc enfeksiyonunun delilleri bulunmu\u015ftur. Maymunlar ve be\u015ferler rastlant\u0131sal konaklard\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00e7o\u011funlukla Afrika k\u0131tas\u0131nda g\u00f6r\u00fclmekle birlikte d\u00fcnyan\u0131n \u00f6teki b\u00f6lgelerinde de k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apta salg\u0131nlara neden oldu\u011funu kaydeden Prof. Dr. Fatma Bozkurt, vir\u00fcs\u00fcn 2022\u2019de yakla\u015f\u0131k 80 bin olaya ula\u015fmas\u0131 nedeniyle tekrar g\u00fcndeme geldi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p><b>Vaka say\u0131s\u0131 bildiren 10 \u00fclke var<\/b><\/p>\n<p>Prof. Dr. Fatma Bozkurt, 1 Ocak 2022&#8217;den 30 Haziran 2024&#8217;e kadar, en y\u00fcksek toplam do\u011frulanm\u0131\u015f hadise say\u0131s\u0131n\u0131 bildiren 10 \u00fclkenin s\u0131ras\u0131yla ABD (33.191), Brezilya (11.212), \u0130spanya (8.084), Fransa (4.272), Kolombiya (4.249), Meksika (4.124), Birle\u015fik Krall\u0131k (3.952), Peru (3.875), Almanya (3.857) ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti (2.999) oldu\u011funu tabir etti. Bozkurt, bu 10 \u00fclkedeki olay say\u0131s\u0131n\u0131n, global olarak bildirilen olaylar\u0131n y\u00fczde 81&#8217;ini olu\u015fturdu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p><b>Do\u011frudan temasla bula\u015f\u0131yor<\/b><\/p>\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131 vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00e7oklukla enfekte hayvanlar\u0131n yahut bireylerin cilt lezyonlar\u0131, beden s\u0131v\u0131lar\u0131 yahut teneff\u00fcs damlac\u0131klar\u0131 ile direkt temas yoluyla bula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof. Dr. Fatma Bozkurt, \u201cVir\u00fcs hem hayvanlardan insanlara hem de insanlardan insanlara ge\u00e7ebilir.\u00a0 Vir\u00fcs ekseriyetle enfekte hayvanlar\u0131n kan\u0131, beden s\u0131v\u0131lar\u0131 yahut dokular\u0131yla direkt temas yahut enfekte hayvanlar\u0131n avlanmas\u0131, etlerinin i\u015flenmesi yahut t\u00fcketilmesi s\u0131ras\u0131nda vir\u00fcs bula\u015fabilir.\u00a0 Enfekte \u015fah\u0131slar\u0131n beden s\u0131v\u0131lar\u0131 (kan, t\u00fck\u00fcr\u00fck, cinsel organ salg\u0131lar\u0131, burun ak\u0131nt\u0131s\u0131) yahut d\u00f6k\u00fcnt\u00fclerine direkt temas ile vir\u00fcs bula\u015fabilir. Vir\u00fcs, enfekte \u015fah\u0131slar\u0131n dokundu\u011fu y\u00fczeyler yahut objeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da dolayl\u0131 olarak yay\u0131labilir. Bilhassa d\u00f6k\u00fcnt\u00fclerin temas etti\u011fi e\u015fyalar risk olu\u015fturabilir\u201d ihtar\u0131nda bulundu.<\/p>\n<p>Prof. Dr. Fatma Bozkurt, enfekte bireylerin konu\u015fma, \u00f6ks\u00fcrme yahut aks\u0131rma s\u0131ras\u0131nda havaya kar\u0131\u015fan teneff\u00fcs damlac\u0131klar\u0131n kar\u015f\u0131daki bireyin g\u00f6z, burun mukozas\u0131 yahut cilt b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bozulmu\u015f deriye direkt temas\u0131 yahut damlac\u0131klarla kirlenen y\u00fczeylere temas sonras\u0131 el hijyeni sa\u011flanmadan a\u011fza, burna ve cilt b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bozulmu\u015f cilde temas ile dolayl\u0131 olarak bula\u015fabildi\u011fini lakin bunun ekseriyetle \u00e7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131na k\u0131yasla daha az yayg\u0131n bir bula\u015fma yolu oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p><b>Belirtiler dikkate al\u0131nmal\u0131<\/b><\/p>\n<p>Riskli temastan semptomlar\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131na kadar olan m\u00fcddetin \u00e7oklukla 6-14 g\u00fcn olmakla birlikte 1-21 g\u00fcn ortas\u0131nda de\u011fi\u015febildi\u011fini kaydeden Bozkurt, hastal\u0131\u011f\u0131n riskli temastan sonraki birinci 5 g\u00fcn i\u00e7inde ekseriyetle ate\u015f, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, kas a\u011fr\u0131lar\u0131, lenf bezlerinde \u015fi\u015fme, yorgunluk, \u00fc\u015f\u00fcme ve titreme bi\u00e7iminde \u015fik\u00e2yet ve belirtilerin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Bozkurt, \u201cY\u00fcksek ate\u015f, hastal\u0131\u011f\u0131n s\u0131k g\u00f6r\u00fclen birinci belirtilerinden biridir. \u015eiddetli ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131, hastal\u0131\u011f\u0131n ba\u015fka bir belirtisidir. Bedende bilhassa s\u0131rt ve bacaklarda hissedilen \u015fiddetli kas a\u011fr\u0131lar\u0131 dikkat \u00e7eker. Lenf bezlerinde \u015fi\u015fme \u00f6teki belirtiler ortas\u0131nda yer almaktad\u0131r. Koltuk alt\u0131, kas\u0131k ve boyun b\u00f6lgelerindeki lenf bezleri bariz halde \u015fi\u015fer. \u015eiddetli halsizlik ve bitkinlik hissi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bedende titreme ve \u00fc\u015f\u00fcme hissi ortaya \u00e7\u0131kar\u201d dedi.<\/p>\n<p><b>\u00c7i\u00e7ek a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n kollay\u0131c\u0131 tesiri bulunuyor <\/b><\/p>\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fcnden korunmak i\u00e7in al\u0131nabilecek tedbirlere de\u011finen Prof. Dr. Fatma Bozkurt, \u201cMaymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131 halihaz\u0131rda bir a\u015f\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Fakat \u00e7i\u00e7ek vir\u00fcs\u00fc a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n, maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131 da esirgeyici oldu\u011fu bilinmektedir. \u00c7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n 1980 y\u0131l\u0131nda eradike edilmesiyle \u00e7i\u00e7ek a\u015f\u0131s\u0131 akt\u00fcel a\u015f\u0131 takvimlerinde yer almamaktad\u0131r. \u00c7i\u00e7ek a\u015f\u0131lar\u0131 yaln\u0131zca bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar kapsam\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu vir\u00fcsten korunmak i\u00e7in enfekte hayvanlarla temas edilmemeli ve bula\u015f\u0131 s\u0131n\u0131rlamak i\u00e7in be\u015ferden be\u015fere temas yolu k\u0131s\u0131tlanmal\u0131d\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><b>Korunmak i\u00e7in bu tekliflere dikkat!<\/b><\/p>\n<p>Prof. Dr. Fatma Bozkurt, maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131ndan korunmak i\u00e7in tekliflerini \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n<ul>\n<li>\u00d6zellikle hasta yahut meyyit olan hayvanlarla temastan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131<\/li>\n<li>Enfekte olan ki\u015fi yahut hayvanla temas etmi\u015f olan \u00e7ama\u015f\u0131r ve k\u0131yafetlere temas edilmemeli<\/li>\n<li>Et yahut hayvansal besin i\u00e7eren t\u00fcm yiyecekler d\u00fczg\u00fcn pi\u015firilmeli ve \u00e7i\u011f t\u00fcketilmemeli<\/li>\n<li>Eller s\u0131k s\u0131k ve yanl\u0131\u015fs\u0131z bir halde su ve sabunla y\u0131kanmal\u0131<\/li>\n<li>Vir\u00fcsle enfekte olmu\u015f olma ihtimali olan bireylerle temasta bulunmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131<\/li>\n<li>G\u00fcvenli cinsel alakada bulunulmal\u0131 ve kondom kullan\u0131lmal\u0131<\/li>\n<li>Kalabal\u0131k topluluklar\u0131n oldu\u011fu yerlerde a\u011f\u0131z ve burnu kapatacak formda maske tak\u0131lmal\u0131<\/li>\n<li>S\u0131kl\u0131kla dokunulan yerler, s\u0131k s\u0131k temizlenmeli ve dezenfekte edilmeli<\/li>\n<li>Vir\u00fcsle enfekte \u015fah\u0131slara bak\u0131m verirken \u015fahs\u00ee kollay\u0131c\u0131 ekipman kullan\u0131lmal\u0131<\/li>\n<li>G\u00fc\u00e7l\u00fc bir ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi, hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 korunmada de\u011ferli bir rol oynar. Bunun i\u00e7in g\u00fczel uyku, istikrarl\u0131 beslenme ve gerilimden ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131<\/li>\n<li>Vir\u00fcs\u00fcn s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc b\u00f6lgelere seyahat edilecek ise s\u0131hhat tedbirleri daha dikkatli al\u0131nmal\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>Mutlaka s\u0131hhat kurulu\u015funa ba\u015fvurulmal\u0131<\/b><\/p>\n<p>Prof. Dr. Fatma Bozkurt, maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc ile enfekte olan hayvan yahut insan ile temas sonras\u0131 nefes almada zorluk, yeni ba\u015flayan yahut berbatla\u015fan g\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131, boyun tutulmas\u0131, uykuya meyil, konu\u015fmada yahut hareket etmede zorluk, \u015fuur kayb\u0131 ya da n\u00f6bet \u00fczere \u015fikayetlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 halinde kesinlikle en yak\u0131n s\u0131hhat kurulu\u015funun acil servisine ba\u015fvurulmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnya S\u0131hhat \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan global acil durum ilan edilmesine yol a\u00e7an maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi (Monkeypox \/ Mpox) vir\u00fcs\u00fc salg\u0131n\u0131nda al\u0131nacak tedbirler konusunda uzmanlar uyar\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4613,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1476,2068,1277,1474,2069],"class_list":["post-4612","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-cicegi","tag-enfekte","tag-sik","tag-temas","tag-virusu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4612"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4612"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4612\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4614,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4612\/revisions\/4614"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4613"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}