{"id":5891,"date":"2024-09-04T15:24:06","date_gmt":"2024-09-04T12:24:06","guid":{"rendered":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/?p=5891"},"modified":"2024-09-04T15:24:06","modified_gmt":"2024-09-04T12:24:06","slug":"yenidogan-sariliginda-fayda-saglayan-3-onemli-oneri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/2024\/09\/04\/yenidogan-sariliginda-fayda-saglayan-3-onemli-oneri\/","title":{"rendered":"Yenido\u011fan sar\u0131l\u0131\u011f\u0131nda fayda sa\u011flayan 3 \u00f6nemli \u00f6neri"},"content":{"rendered":"<p>Yeni do\u011fan bebeklerin en az \u00fc\u00e7te ikisi \u00f6mr\u00fcn\u00fcn birinci haftalar\u0131nda sar\u0131l\u0131k sorunu ya\u015fayabiliyor. Yenido\u011fan sar\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7o\u011funlukla ola\u011fan fizyolojik bir durum olarak kabul ediliyor. Ekseriyetle s\u00fcreksiz bir durum olmakla birlikte, yenido\u011fanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131nda beyin hasar\u0131 olu\u015fturabilecek seviyelere eri\u015febiliyor. Vaktinde te\u015fhis konup tedavi edilmeyen y\u00fcksek bilirubin seviyelerinin yol a\u00e7aca\u011f\u0131 bilirubin ensefalopatisi ve sonras\u0131nda kernikterus ismi verilen \u00f6nemli n\u00f6rolojik bozukluklara neden olabiliyor. Memorial Diyarbak\u0131r Hastanesi \u00c7ocuk S\u0131hhati ve Hastal\u0131klar\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Uzm. Dr. Orhan K\u00f6ksal, \u00e7ocuklarda olu\u015fabilecek olan yenido\u011fan sar\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ilgili bilgi verdi.\u00a0<\/p>\n<p><strong>Yenido\u011fan sar\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 erken periyotta fark etmek \u00f6nemli<\/strong><\/p>\n<p>K\u0131rm\u0131z\u0131 kan h\u00fccrelerinin par\u00e7alanmas\u0131yla bilirubin denilen bir unsur meydana gelmektedir. \u00a0Yenido\u011fan k\u0131rm\u0131z\u0131 kan h\u00fccrelerinin k\u0131r\u0131lgan olmas\u0131 nedeni ile k\u0131rm\u0131z\u0131 kan h\u00fccreleri daha kolay par\u00e7alan\u0131p, daha fazla bilirubin olu\u015fturmaktad\u0131r. Ola\u011fanda olu\u015fan bilirubin karaci\u011ferde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek ba\u011f\u0131rsaklardan at\u0131lmaktad\u0131r. Yenido\u011fan bebeklerin karaci\u011ferleri tam olgunla\u015fmad\u0131\u011f\u0131ndan bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve at\u0131l\u0131m yetersiz olmaktad\u0131r. Kanda arm\u0131\u015f bilirubin cilt renginin sararmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Bu durum yenido\u011fan sar\u0131l\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. Do\u011fumdan sonraki s\u00fcre\u00e7te birinci 4 g\u00fcn i\u00e7inde olu\u015fan yenido\u011fan sar\u0131l\u0131\u011f\u0131nda denetim ve m\u00fc\u015fahede sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.\u00a0<\/p>\n<p><strong>Bebeklerdeki bilirubin d\u00fczeyine dikkat!\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Normal eri\u015fkinlerde kan beyin bariyeri geli\u015fti\u011finden bilirubin beyefendisine ge\u00e7ememektedir. Lakin vaktinde do\u011fan bebeklerde birinci 10 g\u00fcn, erken do\u011fan bebeklerde daha uzun bir m\u00fchlet kan beyin bariyeri tam olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131ndan muhakkak bir k\u0131ymetinin \u00fczerindeki bilirubin seviyeleri beyefendisine yerle\u015fip\u00a0bilirubin ensefalopatisi ve sonras\u0131nda kernikterus ismi verilen \u00f6nemli n\u00f6rolojik sekellere neden olabilmektedir.\u00a0Ya\u015fam\u0131n birinci haftas\u0131nda bilhassa birinci g\u00fcnlerinde g\u00f6vdede kol ve bacaklarda bilhassa topuk alt\u0131 cildinde sar\u0131l\u0131k varsa ve bebekte \u00e7ok uykuya meyilli ise tabibe ba\u015fvurmak gerekmektedir.\u00a0Kanda artm\u0131\u015f bilirubin birinci ba\u015fta g\u00f6z bebeklerinde; bilirubin d\u00fczeylerindeki art\u0131\u015flarla birlikte sonra y\u00fcz ve boyun ve daha sonras\u0131nda kollarda ve bacak cildinde kendini g\u00f6stermektedir.\u00a0Eksik beslenme bilirubinin y\u00fckselmesinde kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir fakt\u00f6rd\u00fcr. \u00d6teki bir deyi\u015fle yetersiz beslenen bebeklerde daha fazla g\u00f6r\u00fclmektedir. Lakin sar\u0131l\u0131k tek beslenme ile ba\u011flant\u0131l\u0131 de\u011fildir. Bilirubin muhakkak bir seviyenin \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda fototerapi vererek d\u00fc\u015f\u00fcrmek gerekmektedir. Fototerapinin barsak hareketlerini art\u0131rmas\u0131, kaka renginde de\u011fi\u015fiklik, bedende k\u0131zar\u0131kl\u0131k \u00fczere s\u00fcreksiz birka\u00e7 de\u011ferli olmayan yan tesirleri d\u0131\u015f\u0131nda manal\u0131 ve k\u0131ymetli bir yan tesiri bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Yenido\u011fan sar\u0131l\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda 3 k\u0131ymetli nokta<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Sar\u0131l\u0131k nedeni olan bilirubinin bedende at\u0131l\u0131m yolu ba\u011f\u0131rsaklar ve b\u00f6breklerdir. Bebe\u011fin k\u00e2fi s\u0131v\u0131 ve besin al\u0131m\u0131 b\u00f6breklerin ve ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n en uygun bi\u00e7imde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Se\u00e7ilecek mucize besin anne s\u00fct\u00fcd\u00fcr. Anne s\u00fct\u00fc ile beslenme bebe\u011finizin s\u0131v\u0131 ve besin gereksinimini istikrarl\u0131 bir halde kar\u015f\u0131layacakt\u0131r<\/li>\n<li>Yenido\u011fan\u0131n beslenmesi \u00e7ok k\u0131ymetli olmakla birlikte yenido\u011fan sar\u0131l\u0131\u011f\u0131 tek beslenmeyle alakal\u0131 de\u011fildir. \u00a0Ba\u015fta RH ya da AB0 uyumsuzlu\u011fu \u00fczere risk fakt\u00f6rleri olmak \u00fczere t\u00fcm bebekler 2. -5. kritik g\u00fcnleri ba\u015fta olmak \u00fczere birinci 10 g\u00fcn s\u00fcratli sararma a\u00e7\u0131s\u0131ndan yak\u0131ndan izlenmelidir. Yani \u00e7ok sar\u0131l\u0131\u011f\u0131 tan\u0131yabilme de\u011ferlidir. Kol ve bacaklarda bilhassa topuk alt\u0131 cildinde basmakla sar\u0131l\u0131k var ve bebekte \u00e7ok uykuya meyilli ise bilirubin k\u0131ymetlerine bakmak \u00e7ok de\u011fer arz etmektedir.\u00a0<\/li>\n<li>E\u011fer belli kritik d\u00fczeylerin \u00fczerinde ise bilirubin bedelini daha da art\u0131rmamak ve d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in fototerapiden ka\u00e7\u0131nmamak gerekir. \u00a0Sar\u0131l\u0131klar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu fototerapi ile d\u00fc\u015fmektedir. Lakin nadiren kan de\u011fi\u015fimi, \u00a0RH ya da AB0 uygunsuzluklar\u0131nda \u0130ntraven\u00f6z \u0130mm\u00fcnglobulin(\u0130VIG) yapt\u0131rmak gerekebilmektedir. \u00a0<\/li>\n<\/ol>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni do\u011fan bebeklerin en az \u00fc\u00e7te ikisi hayat\u0131n\u0131n birinci haftalar\u0131nda sar\u0131l\u0131k sorunu ya\u015fayabiliyor. Yenido\u011fan sar\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7o\u011funlukla ola\u011fan fizyolojik bir durum olarak kabul ediliyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5892,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[2416,187,2417,607,2418],"class_list":["post-5891","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-bebekler","tag-kan","tag-olmak","tag-onemli","tag-yenidogan-sariligi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5891"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5891"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5891\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5893,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5891\/revisions\/5893"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5892"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5891"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5891"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5891"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}