{"id":6755,"date":"2024-09-09T21:00:06","date_gmt":"2024-09-09T18:00:06","guid":{"rendered":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/?p=6755"},"modified":"2024-09-09T21:00:06","modified_gmt":"2024-09-09T18:00:06","slug":"cosmic-wispersin-halka-acik-etkinliginde-evrenin-karanlik-yuzu-konusuldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/2024\/09\/09\/cosmic-wispersin-halka-acik-etkinliginde-evrenin-karanlik-yuzu-konusuldu\/","title":{"rendered":"&#8216;Cosmic WISPers&#8217;in halka a\u00e7\u0131k etkinli\u011finde evrenin karanl\u0131k y\u00fcz\u00fc konu\u015fuldu"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00a03-4-5-6 Eyl\u00fcl tarihlerinde d\u00fczenlenen aktifli\u011fe, alan\u0131nda uzman isimler konu\u015fmac\u0131 olarak kat\u0131l\u0131rken, \u201cDuyamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Kozmik F\u0131s\u0131lt\u0131lar: Kozmosun Karanl\u0131k Y\u00fcz\u00fc\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 halka a\u00e7\u0131k konferans 5 Eyl\u00fcl\u2019de d\u00fczenlendi. Kozmosun karanl\u0131k y\u00fcz\u00fcn\u00fc anlamaya y\u00f6nelik, kuramsal ve deneysel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n masaya yat\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ilgili ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n gelece\u011fini \u015fekillendirecek bir toplant\u0131ya konut sahipli\u011fi yapt\u0131klar\u0131n\u0131 belirten \u0130S\u00dc Temel Bilimler K\u0131s\u0131m Lideri Prof. Dr. Serkant Ali \u00c7etin, \u201cKaranl\u0131k unsurun var oldu\u011funa dair dolayl\u0131 deneysel ispata sahibiz. Lakin \u015fimdi karanl\u0131k hususun tabiat\u0131n\u0131 bilmiyoruz\u201d dedi.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130stinye \u00dcniversitesi (\u0130S\u00dc) Avrupa Birli\u011fi taraf\u0131ndan desteklenen, Bilim ve Teknolojide Avrupa \u0130\u015f Birli\u011fi (European Cooperation in Science and Technology (COST)) aksiyonunun y\u0131ll\u0131k toplant\u0131na konut sahipli\u011fi yap\u0131yor.\u00a0\u00a0\u2018Cosmic WISPers\u2019\u00a0etkinli\u011finde \u2018evrenin karanl\u0131k y\u00fcz\u00fc\u2019 hakk\u0131nda, di\u011fer bir deyi\u015fle karanl\u0131k unsur ve karanl\u0131k g\u00fc\u00e7 denilen, kozmosta var oldu\u011fundan emin olunan ancak ne oldu\u011fu \u015fimdi ke\u015ffedilmeyen yap\u0131yla ilgili \u015fimdiki kuramsal ve deneysel \u00e7al\u0131\u015fmalar masaya yat\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bu COST aksiyonu sayesinde T\u00fcrkiye\u2019de birinci sefer, cihan\u0131n karanl\u0131k y\u00fcz\u00fcyle ilgili kuramsal ve deneysel \u00e7al\u0131\u015fmalar masaya yat\u0131r\u0131l\u0131rken, halka a\u00e7\u0131k konferansta projenin y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcs\u00fc Prof. Alessandro Mirizzi ve \u0130S\u00dc Temel Bilimler K\u0131s\u0131m Lideri Prof. Dr. Serkant Ali \u00c7etin de a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201cHen\u00fcz karanl\u0131k unsurun tabiat\u0131n\u0131 bilmiyoruz\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130S\u00dc Temel Bilimler K\u0131s\u0131m Lideri Prof. Dr. Serkant Ali \u00c7etin, yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cHer ne kadar eksiklikleri oldu\u011funu bilsek de, g\u00f6zlemledi\u011fimiz kainattaki yap\u0131ta\u015flar\u0131n\u0131 ve etkile\u015fmeleri \u00e7ok \u00e2l\u00e2 a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fimiz Standart Model ile yap\u0131lan hesaplar kainat\u0131n g\u00f6zlemledi\u011fimiz\/\u00f6l\u00e7t\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz halini a\u00e7\u0131klamaya yetmiyor. Cihan hakk\u0131nda m\u00fc\u015fahedeler sonucu elde etti\u011fimiz bulgular, onu olu\u015fturdu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz husus ve g\u00fcc\u00fcn \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131n var olmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6steriyor. Karanl\u0131k unsurun var oldu\u011funa dair dolayl\u0131 deneysel delile sahibiz. Lakin \u015fimdi karanl\u0131k hususun tabiat\u0131n\u0131 bilmiyoruz. Karanl\u0131k g\u00fcc\u00fcn ise kozmosun ivmelenerek geni\u015flemesinden sorumlu oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.\u201d<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>\u201cB\u00fcy\u00fck uzakl\u0131klar i\u00e7in cihan\u0131n \u0131\u015f\u0131ktan daha s\u00fcratli geni\u015fledi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz\u201d<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck uzakl\u0131klar i\u00e7in cihan\u0131n \u0131\u015f\u0131ktan daha s\u00fcratli geni\u015fledi\u011finin s\u00f6ylenebilece\u011fini belirten \u00c7etin, \u201cUzay\u0131n epeyce yava\u015f geni\u015fledi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Kozmik aral\u0131klar 1 milyon y\u0131lda yaln\u0131zca y\u00fczde 0,007 oran\u0131nda art\u0131yor. Bu oran, kainat\u0131n \u00f6mr\u00fc boyunca biraz de\u011fi\u015fmi\u015ftir. Pekala, cihan \u0131\u015f\u0131ktan daha s\u00fcratli m\u0131 geni\u015fliyor? Bu, bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00f6l\u00e7e\u011fe ba\u011fl\u0131, nitekim b\u00fcy\u00fck aralar i\u00e7in cihan\u0131n \u0131\u015f\u0131ktan daha s\u00fcratli geni\u015fledi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Fakat, uzay\u0131n geni\u015flemesinin hareket eden objelerle hi\u00e7bir ilgisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmayal\u0131m ve bu \u00e7er\u00e7evede hi\u00e7bir bi\u00e7imde \u0131\u015f\u0131k s\u00fcratiyle sonlu de\u011fil\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>\u201cEvrenin karanl\u0131k y\u00fcz\u00fcn\u00fc anlamaya y\u00f6nelik bir toplant\u0131ya mesken sahipli\u011fi yap\u0131yoruz\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u0130S\u00dc\u2019de yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla ilgili de konu\u015fan \u00c7etin, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>\u201cEvrenin karanl\u0131k y\u00fcz\u00fcn\u00fc anlamaya y\u00f6nelik, kuramsal ve deneysel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n masaya yat\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve ilgili ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n gelece\u011fini \u015fekillendirecek bir toplant\u0131ya mesken sahipli\u011fi yap\u0131yoruz. Par\u00e7ac\u0131k Fizi\u011finin Standart Modeli\u2019nin \u00e7e\u015fitli uzant\u0131lar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7ok zay\u0131f etkile\u015fen \u2018s\u0131ska\u2019 par\u00e7ac\u0131klara (WISP\u2019ler) odaklanan bu program\u0131n gayesi, bilhassa aksiyonlar, aksiyon gibisi par\u00e7ac\u0131klar ve karanl\u0131k fotonlar olmak \u00fczere bu WISP\u2019lerin teorik temellerinden, astrofizikteki dolayl\u0131 g\u00f6zlemsel sonu\u00e7lar\u0131na, \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131larda ve \u00f6b\u00fcr laboratuvar deneylerinde direkt tespitlerine kadar kapsaml\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. COSMIC WISPers program\u0131n\u0131n temel maksad\u0131, par\u00e7ac\u0131k fizi\u011fi, astrofizik ve kozmolojinin kesi\u015fen ve disiplinler ortas\u0131 alan\u0131nda sistematik ve dengeli bir temelde WISP \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in farkl\u0131 ve tamamlay\u0131c\u0131 uzmanl\u0131\u011fa sahip bir toplulu\u011fun olu\u015fumunu ve etkile\u015fimini te\u015fvik etmektir.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201cEtkinlikte gen\u00e7 \u00f6\u011frencileri g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm i\u00e7in mutluyum\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Projenin y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcs\u00fc Prof. Dr. Alessandro Mirizzi, yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada, toplant\u0131da yer almaktan \u00f6t\u00fcr\u00fc duydu\u011fu memnunlu\u011fu lisana getirirken, \u201cBu kadar gen\u00e7 \u00f6\u011frencinin ortam\u0131zda olmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00e7ok memnunum. \u00c7ok ho\u015f bir lokasyonda, ho\u015f bir toplant\u0131da bir hafta beraberdik. Bir\u00e7ok bilim insan\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 payla\u015fmak i\u00e7in bir ortadayd\u0131 ve bir\u00e7ok mevzuyu tart\u0131\u015ft\u0131\u201d diyerek i\u015ftirak\u00e7ilere te\u015fekk\u00fcr etti.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130S\u00dc Bilim ve Teknoloji \u0130rtibat\u0131 Koordinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc ve Temel Bilimler K\u0131sm\u0131 i\u015fbirli\u011fi ile d\u00fczenlenen \u201cDuyamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Kozmik F\u0131s\u0131lt\u0131lar: Kozmosun Karanl\u0131k Y\u00fcz\u00fc\u201d isimli halka a\u00e7\u0131k konferansta ise cihanla ilgili ba\u015f kar\u0131\u015ft\u0131ran sorularla ilgili akt\u00fcel bilgiler payla\u015f\u0131ld\u0131. Hafta boyunca s\u00fcren toplant\u0131lar sayesinde T\u00fcrkiye&#8217;de bu alana ilgi g\u00f6steren gen\u00e7 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar da yeni projeler ve i\u015f birlikleri i\u00e7in f\u0131rsat yakalad\u0131.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avrupa Birli\u011fi\u2019nin dayanaklar\u0131yla Ekim 2022\u2019de ba\u015flayan ve d\u00f6rt sene s\u00fcrmesi planlanan COST projesi \u2018Cosmic WISPers\u2019in bu y\u0131lki toplant\u0131s\u0131 \u0130stinye \u00dcniversitesi\u2019nde (\u0130S\u00dc) ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6756,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[305],"tags":[249,483,2687,753,513],"class_list":["post-6755","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egitim","tag-bilim","tag-calismalar","tag-deneysel","tag-isu","tag-temel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6755"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6755"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6755\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6757,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6755\/revisions\/6757"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6756"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6755"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6755"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6755"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}