{"id":6761,"date":"2024-09-09T21:24:05","date_gmt":"2024-09-09T18:24:05","guid":{"rendered":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/?p=6761"},"modified":"2024-09-09T21:24:05","modified_gmt":"2024-09-09T18:24:05","slug":"son-50-yilda-dunya-genelinde-intihar-hizi-artis-gosterdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/2024\/09\/09\/son-50-yilda-dunya-genelinde-intihar-hizi-artis-gosterdi\/","title":{"rendered":"Son 50 y\u0131lda d\u00fcnya genelinde intihar h\u0131z\u0131 art\u0131\u015f g\u00f6sterdi"},"content":{"rendered":"<p><b>D\u00fcnyada son 50 y\u0131lda intihar surat\u0131n\u0131n y\u00fczde 60 oran\u0131nda art\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fini belirten <\/b><b>Atlas \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Dekan Yard\u0131mc\u0131s\u0131, Ruh S\u0131hhati ve Hastal\u0131klar\u0131 Anabilim Kolu \u00d6\u011fretim \u00dcyesi <\/b><b>Prof. Dr. H\u00fclya Ensari, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda \u00f6nlenebilir \u00f6l\u00fcmlerin en s\u0131k nedenleri ortas\u0131nda yer alan intihar\u0131n de\u011ferli bir halk s\u0131hhati sorunu oldu\u011funu s\u00f6yledi. \u0130ntihar edenlerin bir\u00e7oklar\u0131nda y\u00fczde 65-95 oran\u0131nda ruhsal hastal\u0131k bulundu\u011funu belirten Ensari, \u00e2l\u00e2 bir m\u00fc\u015fahede ve vaktinde erken te\u015fhis ve sistemli tedavi ile intihar\u0131n \u00f6nlenebilece\u011fini vurgulad\u0131.<\/b><\/p>\n<p>Atlas \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Dekan Yard\u0131mc\u0131s\u0131, Ruh S\u0131hhati ve Hastal\u0131klar\u0131 Anabilim Kolu \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. H\u00fclya Ensari, 10 Eyl\u00fcl D\u00fcnya I\u0307ntihar\u0131 Tedbire G\u00fcn\u00fc hasebiyle yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada birtak\u0131m \u00f6nlemlerle intihar hadiselerinin \u00f6nlenmesinin m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p><b>\u00d6nlenebilir \u00f6l\u00fcmlerin en s\u0131k nedenlerinden biri\u2026\u00a0<\/b><\/p>\n<p>\u0130ntihar ile ilgili fark\u0131ndal\u0131k sa\u011flanmas\u0131 ve bilin\u00e7lendirmenin ehemmiyetini vurgulayan Prof. Dr. H\u00fclya Ensari, \u201c\u0130ntihar d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda \u00f6nlenebilir \u00f6l\u00fcmlerin en s\u0131k nedenleri ortas\u0131nda yer alan de\u011ferli bir halk s\u0131hhati problemidir. \u0130ntihar te\u015febb\u00fcsleri tamamlanm\u0131\u015f intiharlar\u0131n 20 kat\u0131 olup; yak\u0131nlar\u0131 intihar te\u015febb\u00fcs\u00fcnde bulunan yahut intihar sonucu \u00f6len bireylerin \u00fczerindeki duygusal tesir y\u0131llarca s\u00fcrebilmektedir. \u0130ntihar ile ilgili fark\u0131ndal\u0131k sa\u011flanmas\u0131 ve bilin\u00e7lendirme, intihar\u0131n \u00f6nlemesinde uygulanmas\u0131 gereken en temel konulard\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><b>D\u00fcnyada intihar surat\u0131 art\u0131yor<\/b><\/p>\n<p>D\u00fcnyada son 50 y\u0131lda intihar surat\u0131n\u0131n y\u00fczde 60 oran\u0131nda art\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fini tabir eden Prof. Dr. H\u00fclya Ensari, \u201cD\u00fcnya S\u0131hhat \u00d6rg\u00fct\u00fc bilgilerine nazaran, her dakikada bir ki\u015finin, y\u0131lda yakla\u015f\u0131k bir milyon insan\u0131n intihar sonucu \u00f6mr\u00fcn\u00fc yitirdi\u011fi; her 3 saniyede bir intihar te\u015febb\u00fcs\u00fcn\u00fcn oldu\u011fu varsay\u0131m edilmektedir. \u0130ntihar, t\u00fcm n\u00fcfusta mevtin birinci 10 nedenlerinden biri olup, 15-24 ya\u015f ortas\u0131 gen\u00e7lerde birinci 3 vefat nedeninden biridir. T\u00fcm d\u00fcnyada intihar suratlar\u0131, son 50 y\u0131lda y\u00fczde 60 artm\u0131\u015ft\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n<p><b>\u0130ntihar \u00f6nlenebilir bir davran\u0131\u015ft\u0131r<\/b><\/p>\n<p>\u0130ntihar\u0131n \u00f6nlenmesinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu belirten Prof. Dr. H\u00fclya Ensari, \u201c\u0130ntihar davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n da evvelden fark edilebilir ve m\u00fcdahale edilebilir makul risk etmenleri vard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131 ile g\u00fczel bir m\u00fc\u015fahede ve vaktinde erken te\u015fhis ve nizaml\u0131 tedavi ile intihar \u00f6nlenebilir bir davran\u0131\u015ft\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n<p><b>Hastal\u0131klar\u0131n alevlenme devirlerinde risk y\u00fcksek<\/b><\/p>\n<p>\u0130ntihar edenlerin bir\u00e7oklar\u0131nda y\u00fczde 65-95 oran\u0131nda ruhsal hastal\u0131k oldu\u011funu kaydeden Prof. Dr. H\u00fclya Ensari, \u201cHastal\u0131klar\u0131n alevlenme devirlerinde, hastaneden taburcu olduktan k\u0131sa bir m\u00fchlet sonra intihar riski y\u00fcksektir. \u0130ntiharla ili\u015fkilendirilen ruhsal hastal\u0131klar\u0131n ba\u015f\u0131nda depresyon, alkol husus ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u015fizofreni ve ki\u015filik bozukluklar\u0131 gelir. Hasebiyle ruhsal hastal\u0131klar\u0131n yahut alkol husus kullan\u0131m bozukluklar\u0131n\u0131n erken fark edilmesi, s\u0131hhat hizmetlerine y\u00f6nlendirilmesi ve tedavilerinin sistemli sa\u011flanmas\u0131 ile intihar \u00f6nlenebilir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><b>\u0130ntihar fikrinin net s\u00f6z edilmesine dikkat!<\/b><\/p>\n<p>\u0130ntihar davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n k\u0131ymetli risklerinden birinin de intihar kan\u0131s\u0131n\u0131n net s\u00f6z edilmesi oldu\u011funu kaydeden Prof. Dr. H\u00fclya Ensari, \u201c\u0130ntihar niyetinin a\u00e7\u0131k net tabir edilmesi, intihar plan\u0131 yap\u0131lmas\u0131, silahlara yahut \u00f6teki intihar ara\u00e7lar\u0131na eri\u015fimin olmas\u0131 intihar riskinin y\u00fcksek oldu\u011funu g\u00f6sterir ve bu durumlar\u0131n tespiti halinde kesinlikle ruh s\u0131hhati ve hastal\u0131klar\u0131 uzman\u0131na m\u00fcracaat gerekir. \u0130ntihar fikrinin net oldu\u011fu lakin tedavi reddi olan durumlarda mecbur\u00ee tedavi karar\u0131 ile sulh hukuk mahkemesine ba\u015fvurularak intihar riski olan bireyin ruh s\u0131hhati ve hastal\u0131klar\u0131 uzman\u0131na mecbur\u00ee tedavi i\u00e7in sevki sa\u011flanabilmektedir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><b>Erkeklerde tamamlanm\u0131\u015f intihar oran\u0131 y\u00fcksek<\/b><\/p>\n<p>\u0130ntiharlar\u0131n en s\u0131k gen\u00e7lerde ve ileri ya\u015flarda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten Prof. Dr. H\u00fclya Ensari, \u201cKad\u0131nlar\u0131n intihar te\u015febb\u00fcs\u00fcnde bulunmas\u0131, erkeklere nazaran 2-3 kat daha s\u0131k iken, erkeklerde tamamlanm\u0131\u015f intihar oran\u0131 daha y\u00fcksektir. \u0130ntiharlar en s\u0131k 15-24 ya\u015f ortas\u0131 gen\u00e7lerde ve 75 ya\u015f \u00fcst\u00fc ya\u015fl\u0131larda daha s\u0131kt\u0131r\u201d dedi.\u00a0<\/p>\n<p><b>Evlilere nazaran intihar m\u00fcmk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc y\u00fcksek<\/b><\/p>\n<p>Psikososyal nedenler ortas\u0131nda bir\u00e7ok gerilim etkeni ile intihar\u0131n tetiklenebilece\u011fini kaydeden Prof. Dr. H\u00fclya Ensari, \u201c\u00d6l\u00fcm, bo\u015fanma, ayr\u0131l\u0131k, i\u015f kayb\u0131, kronik hastal\u0131klar, kronik a\u011fr\u0131, yasal problemler, ki\u015fileraras\u0131 meseleler intihar\u0131 tetikleyen k\u0131ymetli \u00f6m\u00fcr olaylar\u0131 ortas\u0131ndad\u0131r. Bo\u015fanm\u0131\u015f yahut ayr\u0131lm\u0131\u015f bireylerde evli olanlara nazaran intihar te\u015febb\u00fcs\u00fc m\u00fcmk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc 2-5 kat fazlad\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n<p><b>Ruhsal hastal\u0131klar\u0131n sistemli takibi \u00e7ok \u00f6nemli<\/b><\/p>\n<p>Ruhsal hastal\u0131klar\u0131n takibinin muhtemel intiharlar\u0131 \u00f6nlemede k\u0131ymetli oldu\u011funu vurgulayan Prof. Dr. H\u00fclya Ensari, \u015fu ikazlarda bulundu:\u00a0<\/p>\n<p>\u201c\u0130ntihar davran\u0131\u015f\u0131na s\u0131kl\u0131kla \u2018depresyon\u2019 denilen, toplumda s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclen ruhsal hastal\u0131\u011f\u0131n e\u015flik etmesi, fakat depresyonun vaktinde tedavi edilmemesi sonucu depresyon belirtilerinin a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131 sonucu intihar kan\u0131lar\u0131 de tabloya eklenmektedir. Yeniden alkol husus kullan\u0131m bozukluklar\u0131na, \u015fizofreni yahut ki\u015filik bozukluklar\u0131na da s\u0131kl\u0131kla depresyon e\u015flik etti\u011fi i\u00e7in tedavi edilmedi\u011fi takdirde bu tablolar da a\u011f\u0131rla\u015fmakta ve intihar niyetini takiben intihar davran\u0131\u015f\u0131 da g\u00f6r\u00fclebilmektedir. M\u00fcnasebetiyle depresyon, alkol unsur ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u015fizofreni \u00fczere t\u00fcm ruhsal hastal\u0131klar bug\u00fcn nizaml\u0131 takip ve tedavi ile iyile\u015febilmektedir yani intihar \u00f6nlenebilir bir durumdur. K\u00e2fi ki etraf\u0131m\u0131zdaki risk etkenlerine, ruhsal hastal\u0131klara, alkol unsur berbata kullan\u0131m\u0131na, \u015fah\u0131sta intihar fikrinin var olup olmad\u0131\u011f\u0131na, daha evvel intihar te\u015febb\u00fcs\u00fc olup olmad\u0131\u011f\u0131na, ailede intihar te\u015febb\u00fcs\u00fc olup olmad\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 dikkatli olal\u0131m. Fark etti\u011fimiz riskli \u015fah\u0131slar\u0131 gecikmeden ruh s\u0131hhati uzman\u0131na y\u00f6nlendirelim.\u201d<\/p>\n<p>Prof. Dr. H\u00fclya Ensari, intihar fikrinin tespit edildi\u011fi andan itibaren ruh s\u0131hhati ve hastal\u0131klar\u0131 uzman\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lacak psikiyatrik k\u0131ymetlendirme sonras\u0131nda altta yatan ruhsal hastal\u0131\u011f\u0131n tespiti halinde nizaml\u0131 takip ve tedaviye ba\u015flanaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek gerekirse yatarak tedavi \u00f6nerilebildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p><b>\u0130ntihar ara\u00e7lar\u0131na eri\u015fim k\u0131s\u0131tlanmal\u0131<\/b><\/p>\n<p>\u00a0\u0130ntihar\u0131 tedbire stratejisi olarak ate\u015fli silah, pestisitler, toksik unsurlar \u00fczere intihar ara\u00e7lar\u0131na da eri\u015fimin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 gerekti\u011fini belirten Ensari, \u201c\u0130ntihar davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesinde en k\u0131ymetli iki yoldan birincisi, ruhsal hastal\u0131klar\u0131n ve husus berbata kullan\u0131m\u0131 olan bireylerin s\u0131hhat hizmetlerinden yararlanmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131, ikicisi intihar etme ara\u00e7lar\u0131na eri\u015fimin denetiminin sa\u011flanmas\u0131d\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n<p><b>Toplum ruh s\u0131hhati ve hastal\u0131klar\u0131 konusunda bilin\u00e7lendirilmeli<\/b><\/p>\n<p>\u0130ntihar\u0131n \u00f6nlenmesine y\u00f6nelik olarak t\u00fcm toplumun ruh s\u0131hhati ve hastal\u0131klar\u0131 konusunda bilin\u00e7lendirilmesinin de\u011ferini vurgulayan Ensari, kelamlar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131: \u201cEn az v\u00fccut s\u0131hhati kadar ruh s\u0131hhatinin da \u00f6nemsenmesi gerekmektedir. Unutmayal\u0131m ki ruh s\u0131hhati olmadan sa\u011fl\u0131ktan kelam edilemez ve yeniden unutmayal\u0131m ki ruhsal hastal\u0131klar da tedavi edilebilir. Yap\u0131lmas\u0131 gerekenler, ruhsal hastal\u0131klar\u0131n ana belirtilerinin fark\u0131nda olmak, ruh s\u0131hhati hizmetlerine eri\u015fim yollar\u0131n\u0131 bilmek, ruhsal hastal\u0131klar\u0131n tespiti halinde ba\u015flanan tedaviyi tertipli uygulamak ve takiplerin aksat\u0131lmamas\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Atlas \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Dekan Yard\u0131mc\u0131s\u0131, Ruh S\u0131hhati ve Hastal\u0131klar\u0131 Anabilim K\u0131sm\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. H\u00fclya Ensari, 10 Eyl\u00fcl D\u00fcnya I\u0307ntihar\u0131 Tedbire G\u00fcn\u00fc hasebiyle yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada kimi \u00f6nlemlerle intihar olaylar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesinin m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6762,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[2688,607,1290,196,327],"class_list":["post-6761","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-intihar","tag-onemli","tag-risk","tag-tedavi","tag-yas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6761"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6761"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6761\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6763,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6761\/revisions\/6763"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6762"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6761"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6761"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}