{"id":8338,"date":"2024-09-19T13:48:06","date_gmt":"2024-09-19T10:48:06","guid":{"rendered":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/?p=8338"},"modified":"2024-09-19T13:48:06","modified_gmt":"2024-09-19T10:48:06","slug":"alzheimer-hakkinda-bilinmesi-gereken-8-onemli-nokta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/2024\/09\/19\/alzheimer-hakkinda-bilinmesi-gereken-8-onemli-nokta\/","title":{"rendered":"Alzheimer hakk\u0131nda bilinmesi gereken 8 \u00f6nemli nokta!"},"content":{"rendered":"<p>En yak\u0131nlar\u0131n\u0131 hat\u0131rlayamamak, konutunun yolunu bulamamak, konu\u015furken mevzuyu unutmak, t\u0131pk\u0131 sorular\u0131 tekrar tekrar sormak\u2026 Eski bilgiler ve ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 net formda hat\u0131rlarken, yak\u0131n vakitte ya\u015fananlar\u0131 ise unutmak! Bilhassa 65 ya\u015f \u00fczerinde en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen demans (bunama) nedeni olan Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131yla, d\u00fcnya genelinde 55 milyonu a\u015fk\u0131n ki\u015finin gayret etti\u011fini ve 2024 Memleketler aras\u0131 Alzheimer Raporuna nazaran; 2050 y\u0131l\u0131na kadar bu say\u0131n\u0131n 139 milyona y\u00fckselmesinin beklendi\u011fini belirten\u00a0<strong>Ac\u0131badem Ata\u015fehir Hastanesi N\u00f6roloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Ne\u015fe Tuncer<\/strong>\u00a0\u201c\u00dclkemizde de hala bir milyon civar\u0131nda Alzheimer hastas\u0131 bulunuyor ve 65 ya\u015f \u00fczerinde hastal\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 her be\u015f y\u0131lda bir ikiye katlan\u0131yor\u201d diyor. Bununla birlikte t\u0131p ve teknolojideki geli\u015fmelerle erken ve kesin te\u015fhis konulmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmas\u0131n\u0131n da tesiriyle Alzheimer hastalar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n son y\u0131llarda s\u00fcratle artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof. Dr. Ne\u015fe Tuncer, her unutkanl\u0131\u011f\u0131n ya\u015flanman\u0131n do\u011fal bir sonucu de\u011fil, Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir belirtisi olabilece\u011fini, bu nedenle kimi belirtilere \u00e7ok dikkat etmek gerekti\u011fini vurguluyor. Demans ve Davran\u0131\u015f N\u00f6rolojisi Uzman\u0131 Prof. Dr. Ne\u015fe Tuncer,\u00a0<strong>21 Eyl\u00fcl D\u00fcnya Alzheimer G\u00fcn\u00fc<\/strong>\u00a0kapsam\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, Alzheimer hakk\u0131nda bilinmesi gereken 8 k\u0131ymetli noktay\u0131 anlatt\u0131, unutkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan ne vakit tela\u015f etmeniz gerekti\u011fini anlaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacak 9 soruluk test haz\u0131rlad\u0131, gerek hastalar gerekse bu \u015fiddetli s\u00fcre\u00e7te hasta yak\u0131nlar\u0131na y\u00f6nelik \u00e7ok k\u0131ymetli teklifler ve ihtarlarda bulundu. \u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Bu belirtileri \u00f6nemseyin!<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Sinsice ilerleyen Alzheimer\u2019\u0131n en temel belirtisini yak\u0131n bellek bozuklu\u011fu olu\u015fturuyor. Erken evrede yeni bilgiler hat\u0131rlanamazken, eskiler zihinde canl\u0131 kal\u0131yor. T\u0131pk\u0131 sorular\u0131 tekrar tekrar sorma, s\u00f6z bulma zahmeti, konu\u015furken mevzuyu unutma, uyku ve konsantrasyon bozuklu\u011fu, etrafa kar\u015f\u0131 ilginin azalmas\u0131, di\u011ferlerine kay\u0131ts\u0131zl\u0131k, bildik yerlerde seyahat yapabilmeye ra\u011fmen yabanc\u0131 yerlerde kaybolabilme, otomobil kullan\u0131rken dikkatsizlik ve taraflar\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rma \u00fczere zahmetler ba\u015flarken; mali bahislerde yan\u0131lg\u0131 yapma, yeniliklere adapte olamama, hobilere son verme ve yemekleri eskisi \u00fczere ihtimaml\u0131 ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 yapamama ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Risk fakt\u00f6rlerine dikkat edin!<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u0130leri ya\u015f\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131n en de\u011ferli risk fakt\u00f6r\u00fc oldu\u011funu, genetik etkenlerin de \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 N\u00f6roloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Ne\u015fe Tuncer \u201cYa\u015f almakla birlikte hastal\u0131\u011f\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 katlanarak artar. 65-85 ya\u015f ortas\u0131 her 5 y\u0131lda bir bunama s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 2 kat\u0131na \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.\u00a0\u00d6te yandan y\u00fcksek tansiyon, diyabet ve kalp krizi ile kronik gerilim ve depresyon, e\u015fin kaybedilmesi, yas, ta\u015f\u0131nma ve uyku kalitesinin bozuklu\u011fu \u00fczere fakt\u00f6rler de Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclme m\u00fcmk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc art\u0131rmaktad\u0131r. \u0130leri ya\u015fta d\u00fczeltilmeyen i\u015fitme kayb\u0131 ise yeni tan\u0131mlanan bir risk fakt\u00f6r\u00fcd\u00fcr\u201d diyor.\u00a0<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Erken ya\u015flarda da g\u00f6r\u00fclebiliyor!<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131 genetik etkenler nedeniyle 40 hatta 30\u2019lu ya\u015flarda da g\u00f6r\u00fclebiliyor. Bu bireylerde hastal\u0131k \u00e7ok daha s\u00fcratli ilerliyor ve semptomlar\u0131 a\u011f\u0131r oluyor. Erken ya\u015fta ba\u015flayan Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u00fcm olgular\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 5-6\u2019s\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011funu belirten Prof. Dr. Tuncer, bu \u015fah\u0131slarda haf\u0131za bozuklu\u011funun daha az fakat bellek d\u0131\u015f\u0131 bili\u015fsel alanlar\u0131n daha fazla etkilendi\u011fini, ayr\u0131yeten daha b\u00fcy\u00fck psikososyal zorluklar yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor. Prof. Dr. Ne\u015fe Tuncer, bilim insanlar\u0131n\u0131n son y\u0131llarda fosil yak\u0131t t\u00fcketimi, g\u00fc\u00e7 santralleri, motorlu ara\u00e7lar ve orman yang\u0131nlar\u0131 \u00fczere hava kirlili\u011fine neden olan etkenlerin de Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131nda \u00f6nemli risk olu\u015fturdu\u011funa, ayr\u0131yeten kronik gerilim ve depresyonunun da hastal\u0131k riskini 4 kat art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyduklar\u0131na dikkat \u00e7ekiyor.\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Erken te\u015fhis ve tedavi \u00e7ok \u00f6nemli!<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131 ki\u015finin i\u00e7g\u00f6r\u00fcs\u00fcn\u00fc erken periyotlardan itibaren bozabiliyor. Hastal\u0131k tam ba\u015flamadan ki\u015fi unutkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark edebilirken, erken evrelerde zihinsel bir bozuklu\u011fu oldu\u011funu ise reddedebiliyor! Bu nedenle Alzheimer belirtileri g\u00f6zleniyorsa hastan\u0131n, yak\u0131nlar\u0131n\u0131n dayana\u011f\u0131 ile tabibe gitme konusunda ikna edici olunmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan Prof. Dr. Tuncer \u201cHastal\u0131\u011f\u0131n erken tan\u0131s\u0131 \u00e7ok k\u0131ymetlidir zira tedavide kullan\u0131lan ila\u00e7lar erken evrelerde ba\u015flan\u0131nca tesirli olmaktad\u0131rlar ve unutkanl\u0131\u011fa neden olan \u00f6teki durumlar ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p erken tedavi edilirse yak\u0131nmalar ortadan kaybolabilir\u201d diyor. \u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Tan\u0131 ve tedavide yeni geli\u015fmeler umut veriyor<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Son y\u0131llarda teknoloji ve t\u0131pta ya\u015fanan geli\u015fmelerin de hastal\u0131\u011f\u0131n erken ve kesin te\u015fhis koyulmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Tuncer, tan\u0131 ve tedavide en yeni geli\u015fmeleri \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor: \u201cHastal\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131karan beyin doku de\u011fi\u015fiklikleri hastal\u0131k ba\u015flamadan 20-30 y\u0131l evvel ba\u015fl\u0131yor. Te\u015fhiste beyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemeleri (MRI) d\u0131\u015f\u0131nda, yap\u0131 \u015fimdi bozulmadan i\u015flev bozuklu\u011funu g\u00f6steren FDG-PET ve hastal\u0131kta biriken amiloid plaklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyen Amiloid PET tekni\u011fi yeni ve kesin te\u015fhis koydurucu bir tetkiktir ve erken evrede te\u015fhis koymam\u0131z\u0131, hastal\u0131\u011f\u0131n seyrini \u00f6ng\u00f6rmemizi sa\u011flar. Kan genetik tahliller ile Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131na neden olan genleri ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, hastal\u0131\u011f\u0131n ortaya \u00e7\u0131kma m\u00fcmk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u015fimdi \u00e7ok erken devirlerde dahi yap\u0131labilmektedir. Beyin omurilik s\u0131v\u0131s\u0131 incelemeleri de kesin te\u015fhis koydurucu bir form\u00fcld\u00fcr. Tedavide ise erken evrelerde kullan\u0131lan, beyinde biriken amiloid proteinleri temizleyerek yararl\u0131l\u0131k g\u00f6steren iki yeni ila\u00e7tan en sonuncusu \u00a0Temmuz 2024\u2019de FDA taraf\u0131ndan onayland\u0131. \u015eimdi Avrupa ve \u00fclkemizde ila\u00e7 kullan\u0131m onay\u0131 bulunmamakla birlikte i\u011fne bi\u00e7iminde uygulanan ila\u00e7lar hastal\u0131\u011f\u0131n seyrine olumlu tesir g\u00f6stermektedir\u201d diyor.\u00a0<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Hasta yak\u0131nlar\u0131n\u0131 kuvvetli bir vazife bekliyor<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Alzheimer hastalar\u0131n\u0131n yak\u0131nlar\u0131 i\u00e7in de s\u00fcre\u00e7 elbet son derece \u015fiddetli ilerliyor. Bu nedenle psikososyal dayanak almak ve yard\u0131m istemekten \u00e7ekinmemek gerekiyor. N\u00f6roloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Ne\u015fe Tuncer \u201cHastalar\u0131n ila\u00e7lar\u0131n\u0131 kesintisiz kullanmalar\u0131, yer de\u011fi\u015ftirmemeleri \u00e7ok k\u0131ymetlidir. Alzheimer hastas\u0131 ile mutlaka unutkanl\u0131\u011f\u0131 yahut rastgele bir mevzuda tart\u0131\u015fmaya girmemek gerekir. \u0130kna olmad\u0131\u011f\u0131 bir mevzuda \u0131srarc\u0131 olmaktan ka\u00e7\u0131nmal\u0131s\u0131n\u0131z ve su\u00e7lamalar\u0131ndan al\u0131nmamal\u0131s\u0131n\u0131z. Yapabildi\u011fi her \u015feyi yapmaya devam ettirmeye, i\u015flevselli\u011fini olabildi\u011fince art\u0131rmaya ve bu hususta destekleyip y\u00fcreklendirmeye itina g\u00f6stermelisiniz. Siz de kesinlikle kendinize olabildi\u011fince vakit yaratmaya ve ailenizle, arkada\u015flar\u0131n\u0131zla irtibatlar\u0131n\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye dikkat etmeli, katiyen i\u00e7e kapanmamal\u0131s\u0131n\u0131z\u201d diyor.\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 bu tedbirlere dikkat!<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Prof. Dr. Ne\u015fe Tuncer hastal\u0131ktan korunmak i\u00e7in; kolesterolden ve hayvansal besinlerden yoksul, zeytinya\u011f\u0131, zerzevat, kuruyemi\u015f, baklagil ve kepekli tah\u0131llar\u0131 i\u00e7eren besinlerin ehemmiyetine dikkat \u00e7ekerek, Akdeniz tipi beslenmenin d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi ve haf\u0131zay\u0131 iyile\u015ftirdi\u011finin kan\u0131tland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Sigara ve alkol \u00fczere ziyanl\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n bili\u015fsel fonksiyonlar\u0131 olumsuz etkileyip bellek ve bunamaya ve beyin damar hastal\u0131klar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclmesine neden oldu\u011funu vurgulayan Prof. Dr. Tuncer kalitesiz ve yetersiz uykunun da bili\u015fsel i\u015flevlere ziyan verdi\u011fini belirtiyor. Toplumsal aktivitelere kat\u0131lmak, dostlarla birlikte olmak, aile ziyaretleri, bili\u015fsel faaliyetleri uyaran usuller ve dikkatin art\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik idmanlar\u0131n etkilili\u011finin kan\u0131tland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof. Dr. Ne\u015fe Tuncer kelamlar\u0131na \u015f\u00f6yle devam ediyor: \u201cKeyif veren yeni hobilere ba\u015flamak, yeni bir sanat, lisan, enstr\u00fcman kullanmay\u0131 \u00f6\u011frenmek, bulmaca, sudoku, satran\u00e7 oynamak, yeni \u015fark\u0131 s\u00f6zleri ve ezgileri \u00f6\u011frenip s\u00f6ylemek, yeni tan\u0131mlardan yemekler pi\u015firmeyi denemek, kentin bilmedi\u011finiz yollar\u0131 ve yerlerini ke\u015ffetmek, meskeninize her g\u00fcn gitti\u011finiz rotalar\u0131 de\u011fi\u015ftirerek ula\u015fabilmek hatta kaybolup yol bulmak dahi tesirli birer tedbirdir.\u201d<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Unutkanl\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan ne vakit kayg\u0131 etmeliyiz? 9 soruda test edin!<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Unutkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131z giderek art\u0131yor ve g\u00fcnl\u00fck \u00f6mr\u00fcn\u00fcz\u00fc art\u0131k etkiliyor mu?<\/li>\n<li>Konu\u015fman\u0131zda bozulma var m\u0131?<\/li>\n<li>Zaman ve yer alg\u0131n\u0131zda kay\u0131p m\u0131 ba\u015flad\u0131?<\/li>\n<li>\u0130\u015f planlamalar\u0131n\u0131z\u0131 takipte zorluklar ya\u015famaya m\u0131 ba\u015flad\u0131n\u0131z?<\/li>\n<li>Ayn\u0131 sorular\u0131 tekrar tekrar soruyor, e\u015fyalar\u0131 daima yanl\u0131\u015f yere mi koyuyorsunuz?<\/li>\n<li>\u0130\u00e7g\u00f6r\u00fc ve yarg\u0131laman\u0131zda bozulma olup, hastal\u0131\u011f\u0131 inkar ediyor musunuz?<\/li>\n<li>Ki\u015filik ve davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi mi g\u00f6zlemliyorsunuz?<\/li>\n<li>Yol ve taraf bulma zahmeti nedeni ile art\u0131k d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmakta zorlan\u0131yor musunuz?<\/li>\n<li>\u0130\u00e7e kapan\u0131p, toplumsal ortamlardan uzakla\u015f\u0131p, hobilerinizi terk mi ettiniz?\u00a0<\/li>\n<\/ol>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>En yak\u0131nlar\u0131n\u0131 hat\u0131rlayamamak, meskeninin yolunu bulamamak, konu\u015furken mevzuyu unutmak, t\u0131pk\u0131 sorular\u0131 tekrar tekrar sormak\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8339,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[2867,2727,678,2168,327],"class_list":["post-8338","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-alzheimer","tag-erken","tag-hasta","tag-tani","tag-yas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8338"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8338"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8338\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8340,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8338\/revisions\/8340"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8339"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalovasondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}